معماری در ابتداییترین شکلش پاسخ به نیازی غریضی و در والاترین حالت خود، هنر میباشد.
موجودات زنده ناخودآگاه در حال خلق فضا هستند و تلاش در جهت بقا، نیرو محرکه اصلی آنان برای ایجاد یا تغییر فضا به شکلی است که پاسخگو نیازشان باشد.
اما اجازه دهید تا از کمی عقبتر شروع کنیم
تاریخچه معماری
کلمه معماری یا architectureریشه کلمه Architecture به کلمه یونانی Arkhitecton متشکل از دو بخش Archi به معنای سرپرست و Tecton، به انگلیسی Mason به معنای سازنده تشکیل شده است که در کنار هم به معنا Master builder یا استادکار میباشد.
در زبان فارسی Architecture به معماری برگردانده شده است که خود از زبان عربی وارد فارسی شده است، معماری به معنی بسیار آباد کننده است که از ریشه کلمه عَمَر گرفته شده که به معنی عمران میباشد.
انسان همواره در حال معماری بوده است از برافروختن آتشی برای گرما تا پیدا کردن سرپناهی برای در امان ماندن از گزند طبیعت، و فضای اطراف خود را به گونهای تغییر میداده تا آرامش را برایش به ارمغان آورد.
ترسیمات بر روی دیوار غارها قدیمیترین اثری است که گواه این مسئله میباشد.
غار شووه، آردش، فرانسه. تاریخ: ۳۰۰۰۰ تا ۲۸۰۰۰ قبل از میلاد | بیش از ۱۰۰۰ نقاشی از حیواناتی مانند شیرها و ماموتها که زمانی تصور میشد قدیمیترین جلوهگاه هنر انسان میباشد. Chauvet Cave, Ardèche, France
اوبیر در کاکادو، قلمرو شمالی، استرالیا. تاریخ: ۲۶۰۰۰ ق.م. | بومیان در طول هزاران سال با موجودات و حیوانات مختلف (در اینجا کانگورو) سطوح پناهگاههای صخرهای را مصور میکردهاند.
غار Coliboaia، بیهور، رومانی. تاریخ: ۳۰۰۰۰ سال قبل از میلاد | در سال ۲۰۰۹ در این غار تصاویری از یک گاومیش کوهان دار، یک اسب، یک گربه و تصاویری سر خرس و کرگدن یافت شد. Coliboaia Cave, Bihor, Romania
ارتباط معماری با نیازهای انسانی
نیازهای انسان همراه با خود او تکامل یافته و به سطوح بالاتری دست پیدا کردند و برای نیازهای والاتر پاسخهای جدیدی هم به وجود آمد.
معماری که ما در هر دورهای از زمان میشناسیم دستخوش عوامل متعددی از جمله جغرافیا، شرایط سیاسی، دین، فرهنگ، دیدگاه و بینش افراد و همچنین مسائلی است که نیاز به پاسخ آنها بوده است.
طبق اعتقاد مازلو، روانشناس آمریکایی، انسانها نیازهای مختلفی دارند که به شکل سلسله مراتبی با یکدیگر مرتبط هستند.
سلسله مراتب پیشنهادی مازلو اغلب در غالب هرم ذیل نمایش داده میشوند.
سازههای ساخته دست بشر همواره به شکلی پویا به مانند هرم مازلو رشد یافته و از سطوح پایینتر به مرحله خلاقیت دست یافته است.
پس انسان با توجه به مقتضیات هر زمان و مکان خالق پاسخهای متفاوتی بوده که ما امروزه از آنها به معماری یاد میکنیم.
مهم ترین سبکهای معماری
شروع تاریخچه سبکهای معماری به ماقبل از تاریخ بازمیگردد، آثار بجا مانده از هزاران سال پیش که به سه دوره دیرینه سنگی، میان سنگی و نو سنگی تقسیم میشوند.
آغاز زندگی بیرون از غار، و ساخت سرپناه به استفاده از دو سنگ عمودی به عنوان ستون و یک سنگ افقی برروی آنها به عنوان سقف و معابد به دوران نو سنگی باز میگردد.
سبک معماری بیزانس
معماری بیزانس به قرن ۴ تا ۱۵ میلای قرون وسطی برمیگردد در دوران حکومت امپراطوری روم که شهرت آن به پنجرههای بلند، استفاده از موزاییک در دکوراسیون داخلی و گنبدهای کشیده و بزرگ است.
سبک رومانسک
معماری رومانسک از قرن ۱۰ تا ۱۲ میلادی حضوری پررنگ داشت.
مشخصه های اصلی رومانسک طاقهای گرد، ستون و دیوارهای ضخیم و محکم اشاره کرد.
تمرکز اصلی رومانسک برروی استفاده از اشکال هندسی مثل خطوط زیگزاگ، لوزی و مربع بوده و تا حد بسیار زیادی از الگوهای ساده پیروی کرده است.
سبک گوتیک
گوتیک در قرن دوازهم میلادی معرفی شد که از آن بیشتر به عنوان معماری مذهبی در اروپا یاد میشود و کلیساهای زیادی با این سبک ساخته شده اند.
پشت بندهای معلق، طاق نوک تیز، ساختمان هعای بلند و قوس های جناغی از مشخصههای این سبک هستند.
معماری رنسانس
شروع معماری رنسانس از ایتالیا در قرن ۱۵ میباشد، که بعدها به سراسر اروپا راه پیدا کرد.
در رنسانس پیچدگی، نا متقارن بودن، عمود و کشیدگی ساختمان ها دیده نمیشود چرا که معماران رنسانس سبک گوتیک را نمیپسندیدند و به دنبال خلق سبکی جدید بودند.
ساختمانها با طاقهای گنبدی، ستونهای کارشده در دیوار و طاقچه از نشانههای سبک معماری رنسانس است.
