زاها حدید

Zaha Mohammad Hadid 31 اوکتبر 1950 - 13 مارس 2016 (میلادی)

زاها محمد حدید معمار، هنرمند و طراح عراقی – بریتانیایی که در کشور عراق شهر بغداد متولد شد. زاها حدید یکی از معماران برجسته و تاثیر گذار در اواخر قرن بیستم و اوایل قرن بیست و یکم محسوب می‌شود.

حدید پس از فارغ التحصیل شدن در رشته کارشناسی ریاضی، به سراغ رشته معماری در سال ۱۹۷۲ رفت.

روزنامه گاردین به زاها حدید لقب ملکه قوس‌ها (Queen of curves) را داده بود، وی به هندسه در معماری تعریف جدیدی بخشید و از آن آزادانه در طراحی‌هایش استفاده می‌کرد.

دست آورد‌های بزرگ زاها حدید

از کارهای بزرگ و دستاورد‌های زاها حدید میتوان به طراحی مرکز ورزش‌های آبی لندن برای المپیگ ۲۰۱۲، موزه هنر بِراد در رم، خانه اپرا در گوانجو، قرار گرفتن در لیست قدرتمند ترین بانوی جهان در سال ۲۰۱۳ و تعدادی دست آورد بزرگ که پس از مرگش به وی اعطا شدند مانند دریافت جایزه بریت در سال ۲۰۱۷ و حتی بعضی از طراحی‌هایش که هم اکنون در حال ساخت هستند مانند فرودگاه بین اللملی داکسینگ در بی جین، استادیوم الجنوب در قطر.

همچین زاها حدید در سال ۲۰۰۴ به عنوان نخستین بانو، برنده جایزه معماری پریتکز شد، وی همچین برنده معتبرترین جایزه بریتانیا، استرلینگ در سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ شد.

در سال ۲۰۱۲ زها حدید با دریافت لقب بانو (Dame) از الیزابت دوم برای خدماتش در صنعت و هنر معماری نام خودش را در تاریخ معماری جهان ثبت کرد.

زها حدید و روابط خانوادگی

حدید در یک خانواده سطح بالا در سال ۱۹۵۰ در بغداد به دنیا آمد، پدرش محمد حسین حدید یک صنعت‌گر ثروتمند، که در دهه ۱۹۳۰-۱۹۴۰ هم بنیان گذار یک سازمان سیاسی مطرح بود همچین وی به عنوان یکی از بنیانگذاران حزب دموکرات عراق و پس از کودتای ۱۹۵۸ و برکناری پادشاه، به عنوان ویز دارایی عبدلکریم قاسم انتخاب شد. مادرش یک ارتیست و برادرش نویسنده و حسابدار بود.

دوران تحصیل خود را در مدارس شبانه روزی در انگلستان و سوئس گذراند و در کودکی طی سفری که به جنوب عراق، محله‌های سومری داشت علاقهِ خود را نسبت به معماری شناخت.

دوران حرفه‌ای زاها حدید

قبل از مهاجرت به لندن در سال ۱۹۷۲، در دانشگاه امریکایی در بیروت ریاضیات خواند، و در لندن مشغول به تحصیل رشته معماری شد.

در دانشکده، حدید معروف به مخترع زاویه ۸۹ درجه بود زیرا در طراحی‌هایش خبری از زاویه عمود نبود، قوس و نرم بودن زوایا به صورت محسوس در طراحی دیده می‌شدند.

در جزئیات هیچوقت خوب نبود و در طراحی‌هایش به نتیجه درستی نمی‌رسید، دیدش برروی اجزای گسترده و نمای بازتر بود و اعتقاد داشت که جزئیات را بعدا می‌توان بصورت صحیح اجرا کرد.

بعد از فارغ التحصیلی در سال ۱۹۷۷ برای کار به دفتر معماری متروپولیتیان (OMA) که توسط استادان سابقش، رِم کولهاس و الیا زِنگلیس در هلند تاسیس تاسیس شده بود مشغول بکار شد.

در زمانی که با کولهاس همکاری داشت با مهندس معمار پیتر راس ملاقات کرد، و مورد تشویق و حمایت وی قرار گرفت.

زاها حدید تابعیت کشور انگلستان را گرفت و در آنجا شرکت معماری خودش را در سال ۱۹۸۰ در لندن افتتاح کرد. معماری مدرن حدید مخاطبان زیادی را به خود جلب کرد، در دوره‌ای که معماران برروی معماری پست مدرن تمرکز داشتند، او با تمرکز برروی طراحی‌های فوق العاده دقیق، حرفه‌ای و متفاوت خودش را از دیگران متمایز کرد.

پس از معروفیتش در صنعت معماری وی کار خود را در زمینه آموزش هم آغاز کرد ابتدا در موسسات آموزشی سپس به عنوان استاد مشغول به تدریس در دانشگاه‌های هاوارد، کمبریج، شیکاگو، ایلینویز، کمبریج و دانشگاه هنرهای زیبا هامبورگ شد.